از ميان ديگر مسيحيان ، چون از نستوريان بگذريم ، يعقوبيان [ يعاقبه ] سمرقند و يار كند و ارمنيان هفت آب شايستهء توجه مىباشند ن . يا . مار « 1 » به نكته‌اى توجه كرده كه درست و منصفانه است . وى مىگويد از آن زمان كه سنگ نبشته‌هاى ارمنى در هفت آب كشف شده ، ديگر شكى باقى نمىماند كه صومعهء شهر ايسيك - كول - در كرانهء درياچه‌اى به همين نام - واقعا طبق نقشهء كاتوليك متعلق به ارمنيان بوده نه نستوريان . گذشته از اين روبروك در دربار منكوقاآن با ارمنئى به نام سرگى مواجه شد كه در وطن خود به پارچه‌بافى اشتغال داشته « 2 » و به صورت زاهد گوشه‌گيرى به نزد مغولان آمده و نفوذى در ميان ايشان كسب كرده بود . داستانى كه روبروك دربارهء وى نقل مىكند سيماى وى را كاملا براى ما روشن مىسازد . داستان ديگرى كه ندرتا نقل شده و رفتار سرگى مذكور را با يونا [ كشيش نستورى ] مىرساند ، نيز شايان توجه است و نشان مىدهد كه گاه تبليغ مسيحيت در مغولستان با چه وسايل [ پستى ] صورت مىگرفته و چگونه مبلغانى همچون سرگى خويشتن را از وجود رقيبانى كه از لحاظ پاكى سيرت و معلومات بر ايشان برترى داشتند خلاص مىكردند « 3 » .

--> ( 1 ) - مار ، « سنگ قبرى از هفت آب » ، ص 348 . ( 2 ) - روبروك ، چاپ ميشل - رايت ، 324 ؛ ( ترجمهء مالئين ، 132 ) . ( 3 ) - ( منظور نظر داستانى است كه روبروك دربارهء مبارزهء يونا كشيش تحصيلكردهء نستورى در قراقروم با راهب جاهل و ماجراجوئى بنام سرگى ، نقل كرده و سرانجام سرگى يونا را مسموم كرد . ( روبروك ، چاپ ميشل - رايت ؛ 345 - 342 ، ترجمهء مالئين ، 145 - 144 ) . بعد از اين‌جا در نسخهء خطى و . و . بارتولد چند نقطه ديده مىشود و ظاهرا افتادگى دارد . - تحريريه ) .